Հայաստան-Սփիւռք Ճեղքուածքը Կը Խորանայ. ՀԱԵ-ի Շուրջ Սկսած է Նոր Համահայկական Համախմբում
Փարիզի մէջ ընթացող Սփիւռքի զօրաշարժի համաժողովը փաստացի կ՝արձանագրէ ցաւոտ իրողութիւն՝ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւններուն մէջ
կը խորանայ անվստահութեան ճգնաժամը։ Աւելի քան 25 երկիրներէ ժամանած մասնակիցները քննարկեցին ոչ միայն ազգային առաջնահերթութիւնները, այլեւ այն, թէ ինչու այսօր համահայկական կառոյցներուն նկատմամբ վերաբերմունքը դարձած է աւելի կոշտ եւ յաճախ նոյնիսկ հակամարտային։
Գարեգին Բ․ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ուղերձը այդ քննարկումներուն տուաւ յստակ առանցք։ Կաթողիկոսը յայտարարեց, որ հայ ժողովուրդը կանգնած է լրջագոյն արտաքին եւ ներքին մարտահրաւէրներու առաջ, իսկ հասարակական կեանքին մէջ տիրող պառակտուածութիւնն ու ատելութեան մթնոլորտը
ձեռք բերած են վտանգաւոր խորութիւն։ Ան առանձնապէս ընդգծեց, որ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները վնասուած են, մինչդեռ ազգային կառոյցներու նկատմամբ կ՝իրականացուին նպատակային յարձակումներ։
Այս միտքը սփիւռքեան շրջանակներու մէջ կ՝ընկալուի որպէս ահազանգ, որ համազգային ներուժը ոչ թէ կը համադրուի, այլ՝ կը մասնատուի։
Նոյն այս ծիրին մէջ աւելի սուր կը գնահատուին Հայաստանի իշխանութիւններուն նախաձեռնած օրէնսդրական փոփոխութիւնները։ Անոնց իբրեւ արդիւնք եկեղեցին այլեւս չի կրնար անվճար սեփականութեամբ ստանալ պետութեան կամ համայնքներու հողատարածքներ։ Թէեւ պաշտօնական բացատրութիւններու մէջ ասիկա կը ներկայացուի որպէս իրաւակարգաւորման փոփոխութիւն, քննադատները կը պնդեն, որ այդ քայլը կրնայ դառնալ եկեղեցական սեփականութեան նկատմամբ նոր վերանայումներու մեկնարկային կէտ։
Իրավիճակը լրացուցիչ պայթուցիկ դարձաւ Մանուկ Վարդանեանի գործով հրապարակումներէն ետք։ Ըստ լրատուամիջոցներու՝ նախկին պաշտօնեան կը մեղադրուի եկեղեցիին պետական սեփականութիւն հանդիսացող վայրերու ապօրինի փոխանցման դրուագներով, իսկ գործը արդէն հասած է հակակոռուպցիոն դատարան։
Իբրեւ արդիւնք` սփիւռքի մէջ աւելի ու աւելի յաճախ կը հնչեն գնահատականներ, որ խօսքը մէկ դէպքի մասին չէ, այլ եկեղեցւոյ դերակատարութիւնը սահմանափակելու համակարգային փորձի։ Եւ այդ իսկ պատճառով ալ Փարիզի մէջ ձեւաւորուող համախմբումը կը դիտուի որպէս պատասխան ոչ միայն ընթացիկ քաղաքականութեան, այլ նաեւ ազգային ճեղքուածքի խորացման։