Մեր Հայրենակիցներուն «Դատավարութիւն»-ները, Յօրինուած Մեղադրանքներն ու Կանխորոշուած Պատժաչափերը Միջազգային Իրաւունքի Կոպտագոյն Խախտում Են․ Յայտարարութիւն
Շուրջ մէկ տարի պաքուի մէջ շարունակուած կեղծ դատավարութիւնը, որ հիմնուած էր ակնյայտ շինծու քրէական գործերու վրայ եւ կ՝իրականացուէր միջազգային դատավարական չափանիշներու կոպիտ խախտումներով, աւարտեցաւ քաղաքականապէս կանխորոշուած վճիռներով։ Արցախի պատանդառուած ռազմաքաղաքական ղեկավարութիւնը, ինչպէս նաեւ միւս հայ գերիները դատապարտուեցան ցմահ ազատազրկման կամ 15–20 տարուան ազատազրկման։ Այս մասին յայտարարութիւն տարածած է Դիւանագէտներու համահայկական խորհուրդը։
«Տուեալ գործընթացը չի կարող դիտարկուել որպէս արդարադատութեան իրականացում։ Այն հանդիսանում է քաղաքական հետապնդման ու հայատեացութեան դասական օրինակ եւ հակասում է միջազգային իրաւունքի մի շարք հիմնարար նորմերի, մասնաւորապէս՝ Մարդու իրաւունքների համընդհանուր հռչակագրին, Քաղաքացիական եւ քաղաքական իրաւունքների մասին միջազգային դաշնագրին, Ժընեւի կոնվենցիաներին եւ անոնց յաւելեալ արձանագրութիւններին, ինչպէս նաեւ արդար դատաքննութեան, անմեղութեան կանխավարկածի եւ ռազմագերիների պաշտպանութեան վերաբերեալ միջազգային պարտաւորութիւններին։
Չնայած նման զարգացումների կանխատեսելիութեանը՝ տեղի ունեցածը խոր մտահոգութիւն եւ ցաւ է առաջացնում, քանի որ եւս մէկ անգամ փաստում է միջազգային իրաւական մեխանիզմների ընտրողական կիրառումը, բարոյական պատասխանատուութեան բացակայութիւնը եւ ուժի կիրառման միջոցով իրաւունքի փոխարինումը։ Ազատագրական պայքարի նպատակները դիտաւորեալ խեղաթիւրւում են, իսկ ժողովուրդների ինքնորոշման իրաւունքը փաստացիօրէն ստորադասւում է ուժի սպառնալիքին։
Առանձնապէս մտահոգիչ է, որ այս ամէնը տեղի է ունենում Հայաստանի եւ ազրպէյճանի միջեւ այսպէս կոչուած խաղաղութեան հաստատման գործընթացի շուրջ հնչող յայտարարութիւնների ֆոնին, այն պայմաններում, երբ միջազգային որոշ դերակատարներ կամ լռում են, կամ փաստացի աչք են փակում միջազգային իրաւունքի կոպիտ խախտումների վրայ՝ դրանով իսկ նպաստելով անպատժելիութեան մթնոլորտի խորացմանը։
Դիւանագէտների համահայկական խորհուրդը անհրաժեշտ է համարում յստակ արձանագրել, որ Արցախի Հանրապետութեան նախկին արտաքին գործերի նախարարներ Արկադի Ղուկասյանը (յետագային՝ նաեւ ԱՀ նախագահ) եւ Դաւիթ Բաբայեանը, Արցախի նախկին նախագահներ Բակօ Սահակեանը եւ Արայիկ Յարութիւնեանը, պետական բարձրաստիճան պաշտօնեաներ Դաւիթ Իշխանեանը եւ Ռուբէն Վարդանեանը, ինչպէս նաեւ բարձրաստիճան զինուորականներ Լեւոն Մնացականեանը եւ Դավիթ Մանուկեանը իրենց գործունէութիւնն իրականացրել են բացառապէս խաղաղութեան հասնելու, տարածաշրջանային կայունութեան ապահովման եւ իրենց ժողովրդի հիմնարար իրաւունքների պաշտպանութեան նպատակով։ Նրանց քրէականացումը չի կարող ունենալ որեւէ իրաւական հիմնաւորում։
Մենք խորապէս համոզուած ենք, որ մեր հայրենակիցներու ապօրինի գերեվարումը եւ պատանդառութիւնը, դրան յաջորդած փակ, քաղաքականապէս ուղղորդուած դատավարութիւնները, յօրինուած մեղադրանքներն ու կանխորոշուած պատժաչափերը հանդիսանում են քաղաքական հաշուեյարդար ազգութեամբ հայ անձանց նկատմամբ եւ կարող են որակուել որպէս միջազգային մարդասիրական իրաւունքի կոպտագոյն խախտում։
Հարկ ենք համարում արձանագրել, որ Հայաստանի գործող իշխանութիւնների մինչ այժմ ցուցաբերած գործողութիւններն ու, առաւել եւս, անգործութիւնը մեր հայրենակիցների իրաւունքների պաշտպանութեան եւ նրանց հայրենադարձման հարցում լուրջ տարակուսանք են առաջացնում։ Այս խնդիրը կարող է լուծուել, իսկ կասկածներն էլ կը փարատուեն միայն ու միայն ազրպէյճանում ապօրինի կալանաւորուած եւ դատապարտուած բոլոր անձանց լիակատար ու անվերապահ ազատման, ապա եւ՝ իրենց ընտանիքներ վերադառնալու դէպքում։
Դա բոլոր հայորդիների եւ հայկական պետութեան արժանապատուութեան հարցն է»,- նշուած է յայտարարութեան մէջ: